Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP về cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đây là một trong những văn bản cải cách hành chính quan trọng nhất đầu năm 2026. Đây là một trong những văn bản cải cách hành chính quan trọng nhất đầu năm 2026, nhận được sự quan tâm đặc biệt từ những người làm tư vấn, dịch vụ kế toán, đại lý thuế.
Từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” - Một bước chuyển mình mạnh mẽ
Vậy Nghị quyết này có điểm gì mới khiến cộng đồng dậy sóng như vậy?
Trước đây ngành nghề dịch vụ kế toán, dịch vụ làm thủ tục thuế là những ngành nghề thuộc danh mục kinh doanh có điều kiện được quy định cụ thể trong Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (Phụ lục IV). Tổ chức, cá nhân muốn hoạt động phải có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ từ cơ quan có thẩm quyền cấp như Bộ Tài chính, cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức, cá nhân hành nghề. Đây là cơ chế kiểm soát chặt chẽ từ khâu đầu vào.
Nghị quyết 66.17/2026 ra đời nhằm phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong một số lĩnh vực đã làm giảm các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, từ 198 ngành nghề theo Luật Đầu tư 143/2025 xuông còn 142 ngành nghề theo quy định mới. Theo đó, cơ sở và nguyên nhân gốc rễ để đưa dịch vụ kế toán và khai thuế ra khỏi danh mục ngành nghề bắt buộc có điều kiện được quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 2 của Nghị quyết:
“Cắt giảm những ngành, nghề mà điều kiện đầu tư kinh doanh có thể nghiên cứu quản lý thông qua tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề để quản lý theo phương thức hậu kiểm.”
Điều này được hiểu là Nghị quyết đã cụ thể hóa việc áp dụng tinh thần cải cách của Luật Đầu tư, chuyển hình thức quản lý, giám sát từ Tiền kiểm (phải xin giấy phép trước khi hoạt động) sang Hậu kiểm (hoạt động trước, quản lý và kiểm tra sau) nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng hành nghề dịch vụ.
Lo ngại chính đáng và góc nhìn cân bằng
Phản ứng với chủ trương trên, đã có những ý kiến trái chiều từ hiệp hội, từ các đại lý và người làm dịch vụ cho rằng việc “cởi rào” quá thông thoáng như vậy sẽ có thể dẫn tới tình trạng nhà nhà làm dịch vụ, người người làm dịch vụ, xuất hiện nhiều cá nhân và tổ chức mới chưa đủ kinh nghiệm, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ chung của ngành.
Những lo ngại này hoàn toàn hợp lý. Thậm chí, một số chuyên gia cũng dẫn chiếu thông lệ quốc tế và quy định tại các quốc gia có số lượng đại lý thuế làm dịch vụ cao vẫn giữ nguyên tiêu chuẩn đầu vào phải có chứng chỉ hành nghề (ví dụ tại Nhật Bản, số lượng đại lý thuế là trên 82,000 và kỳ thi lấy chứng chỉ thuế có độ khó rất cao, tỷ lệ thí sinh vượt qua toàn bộ các môn trong một kỳ thường ở mức rất thấp, chỉ 2%).
Mặc dù vậy, theo quan điểm của chúng tôi, Nghị quyết này đã thể hiện sự tiến bộ, quyết tâm của Chính phủ trong việc cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho các ngành nghề kinh doanh với phương châm Thuận lợi - Dễ dàng - Minh bạch - Hiệu quả.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận vấn đề ở góc độ sâu hơn. Thị trường là người thẩm định tốt nhất. Trong môi trường cạnh tranh minh bạch, khách hàng sẽ tự chọn những đơn vị uy tín, chuyên môn cao và có trách nhiệm. Khi đó “Giấy phép mềm” - danh tiếng, thương hiệu, chất lượng thực tế sẽ mang lại giá trị bền vững hơn cả những tấm giấy phép cứng.
Điều quan trọng nằm ở chỗ Nghị quyết không đồng nghĩa với việc “buông lỏng quản lý”, mà là chuyển trách nhiệm giám sát sang các công cụ hiện đại hơn: tiêu chuẩn nghề nghiệp, đạo đức hành nghề, trách nhiệm pháp lý và cơ chế hậu kiểm mạnh mẽ.
Cơ hội cho sự chuyên nghiệp hóa thực sự
Đây là lúc những kế toán, đại lý thuế chân chính khẳng định giá trị. Khi rào cản hành chính được gỡ bỏ, lợi thế cạnh tranh sẽ thuộc về:
- Người có kiến thức chuyên sâu và cập nhật liên tục
- Doanh nghiệp xây dựng được thương hiệu dựa trên uy tín và kết quả thực tế
- Những đơn vị dám đầu tư vào công nghệ, quy trình và con người
Thay vì cạnh tranh bằng “giấy phép”, doanh nghiệp sẽ cạnh tranh bằng năng lực thực và giá trị mang lại cho khách hàng.
Chúng ta hãy cùng chờ đón những thay đổi tích cực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026 khi quy định mới có hiệu lực. Đây không chỉ là cơ hội cho từng cá nhân và doanh nghiệp, mà còn là bước tiến quan trọng để ngành dịch vụ kế toán - thuế Việt Nam hội nhập sâu rộng, chuyên nghiệp và cạnh tranh hơn trên bản đồ khu vực.





